Joga dla serca

February 14, 2021

Można powiedzieć, że serce to nasz organ życia. Jego codzienna praca to pompowanie krwi. Uderza około 100 tys. razy dziennie i przepompowuje w tym czasie ponad 7 tys. litrów krwi. Serce wyjęte z ciała może bić nawet jeszcze kilka miesięcy, funkcjonując niezależnie od mózgu. Na codzień jednak stanowi integralną część naszego organizmu, a w związku z tym wchodzi także w interakcje z naszymi myślami i emocjami. 

duże serce z niebem w tle


Co możemy zrobić aby zadbać o ten niezwykły organ? Okazuje się, że równie ważnym elementem dbania o swoje serce, jak właściwa dieta i aktywność fizyczna, jest umiejętność radzenia sobie ze stresem.


Serce i stres

Stres powoduje aktywację układu współczulnego, czyli część układu nerwowego, odpowiedzialną za mobilizację organizmu i jego nastawienie do zmierzenia się z zagrożeniem albo do ucieczki. W sytuacji stresowej wzmaga się produkcja kortyzolu i adrenaliny - hormonów, które mają nam pomóc w walce lub ucieczce. Ich nadmiar wpływa jednak szkodliwie na receptory w sercu i może powodować jego bezpośrednie uszkodzenia. Przez jakiś czas mięsień sercowy może być ogłuszony, dochodzi do obkurczenia mięśni gładkich w ścianach naczyń krwionośnych i zwiększa się ciśnienie tętnicze krwi. Równowaga pracy serca zostaje zaburzona. Może pojawić się kołatanie i dodatkowe skurcze. Oczywiście kiedy stres minie, a krew znów popłynie w naczyniach krwionośnych swobodnie, wyrządzone wcześniej szkody zostaną uleczone. Zajmuje to jednak sercu trochę czasu.

Szczególnie trudne do udźwignięcia dla naszego serca (jak i całego organizmu) są bardzo silne wzburzenia emocjonalne oraz stres przewlekły. Jak możemy wspomóc swoje serce z radzeniem sobie z silnym lub przewlekłym stresem?


Joga, medytacja, odpowiednia dieta, relacje

Badania dr. Deana Ornisha (amerykańskiego naukowca :D, profesora medycyny i specjalisty od chorób serca) wykazują, że wprowadzenie tych 4 elementów do swojego życia, może znacząco wpłynąć na poprawę naszego ogólnego zdrowia i poczucia dobrostanu, ale mają także bezpośredni wpływ na poprawę zdrowia naszego serca. To, że odpowiednia dieta (m.in. 3-4 mniejsze posiłki w ciągu dnia, odpowiednie nawodnienie, unikanie tłuszczów trans i cukrów, unikanie używek) jest podstawą zdrowia naszego serca i całego organizmu, wyjaśniać raczej nie trzeba :). Czy relacje z innymi ludźmi wpływają na zdrowie serca? Zdecydowanie tak. Jak już ustaliliśmy wcześniej, stres szkodzi naszemu sercu, a jednym z rodzajów stresu jest stres społeczny. Ludzie, którzy muszą mierzyć się z uprzedzeniami i dyskryminacją przeżywają silny stres, przez co mogą częściej zapadać na choroby krążenia i cierpieć na nadciśnienie. Przeprowadzono szereg badań, które wykazują, że poziom stresu można obniżyć dzięki życiu w bliskich relacjach i poczuciu wsparcia społecznego. Niezdrowe relacje mogą zrujnować nasze zdrowie - nie tylko serce. A te długotrwałe i karmiące mogą nawet przedłużyć nam życie. Bardzo wyjątkowe badanie przeprowadzone przez Harvard University (trwające 75 lat!) wykazało, że największym źródłem szczęścia dla ludzi są właśnie relacje z innymi.


Dlaczego joga i medytacja? 

Kluczowe wydaje się uświadomienie sobie zależności między odczuwaniem stresu a zdrowiem, uważność na sygnały wysyłane nam przez nasze ciało oraz dogłębne poznanie samego siebie.

Praktyka jogi i techniki medytacyjne (a więc ćwiczenia fizyczne , oddechowe, wyciszenie umysłu, koncentracja) w pierwszej kolejności spowodują redukcję skutków stresu. Rozluźnią nasze ciało, pogłębią i uspokoją oddech, wyciszą umysł. W trakcie praktyki jogi aktywowany jest przywspółczulny układ nerwowy, który w odróżnieniu od współczulnego (uruchamia reakcję „walcz lub uciekaj”), powoduje że nasz organizm się rozluźnia. Co to oznacza dla naszego serca? Jego bicie spowolni i obniży się ciśnienie krwi. Nasze serce się zrelaksuje. Efekt praktyki możemy poczuć już nawet po jednych, dobrze przeprowadzonych zajęciach z jogi. Regularna praktyka jogi i medytacji sprawi natomiast, że umiejętność rozluźniania się przeniesiemy z maty na inne obszary i sytuacje. Systematyczność będzie sprzyjać także wypracowywaniu samoobserwacji i zwiększy naszą samoświadomość. Jest to doskonała metoda pozwalająca lepiej w codziennym życiu zidentyfikować czynniki mające na nas stresogenny wpływ.

Zachęcam więc do zatroszczenia się o swoje serce i serca bliskich nam osób. Od czego zaczniesz :)? 

trzy serca


CIEKAWOSTKA
Badania dowodzą, że osoby, które wyraźnie odczuwają bicie własnego serca wykazują większą empatię, mają lepszą intuicję, łatwiej odczytują emocje innych osób i trafniej szacują ryzyko. Dostrzegają także więcej niuansów wizualnych. Warto więc potrenować odczuwanie bicia własnego serca, co czasem robimy na moich zajęciach :)   


Źródła: 

M. Hawranek, “Serce pełne niepokoju” - rozmowa z kardiologiem Sandeepem Jauharem, Przekrój nr. 1 (3572)/2021, s. 56-59; Ł. Kaniewski, “Głos serca”, Przekrój nr. 1 (3572)/2021, s. 60-61L. Owen, H. Lebowitz Rossi, Ch. C. Streeter “Efekt jogi”; TED: What makes a good life? Lessons from the longest study on happiness rysunek serca: pinterest/funnyimages